Yatırım yapmak isteyenler için portföy oluşturmak önemli bir karardır. Portföy, yatırımcının sahip olduğu veya satın aldığı finansal varlıkların bütünüdür. Portföy oluştururken yatırımcının risk toleransı, yatırım hedefi, yatırım süresi ve yatırım araçlarının özellikleri gibi faktörleri dikkate alması gerekir. Bu yazıda, verimli bir portföy nasıl oluşturulabileceği konusunda ipucu ve püf noktalarını paylaşacağız.
Portföy Oluşturma Stratejisi
Portföy oluşturma sürecindeki ilk adım, bir yatırımcının hedeflerini ve risk toleransını belirlemektir. Bu, yatırımcının uzun vadeli veya kısa vadeli hedefleri, gelir düzeyi ve risk alma eğilimi gibi faktörleri içerir. Yatırımcının, ne kadar risk alabileceğini belirlemesi önemlidir çünkü farklı varlık sınıfları farklı risk düzeylerine sahiptir.
Tavsiye yazı: Yatırım Stratejileri: Kısa Vadeli ve Uzun Vadeli Yatırım – Borsadio
Çeşitlendirme: Riskleri Dağıtmak
Portföy çeşitlendirmesi, yatırımcının farklı türde ve farklı risk seviyesindeki yatırım araçlarına yatırım yapmasıdır. Böylece yatırımcı, tek bir yatırım aracının performansına bağlı kalmaz ve olası zararları azaltabilir. Portföy çeşitlendirmesi yaparken, yatırım araçlarının birbirleriyle olan korelasyonunu da göz önünde bulundurmak gerekir.
Korelasyon, iki yatırım aracının fiyat hareketlerinin birlikte nasıl değiştiğini gösteren bir ölçüttür. Korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişir. +1 korelasyon, iki yatırım aracının fiyat hareketlerinin tamamen aynı yönde olduğunu; -1 korelasyon ise tamamen zıt yönde olduğunu gösterir. 0 korelasyon ise iki yatırım aracının fiyat hareketlerinin birbirinden bağımsız olduğunu ifade eder.
Portföy çeşitlendirmesi yaparken, düşük veya negatif korelasyona sahip yatırım araçlarını tercih etmek daha avantajlıdır.
Örneğin, bir yatırımcı hisse senetlerine, tahvillere, emtialara ve gayrimenkule yatırım yapabilir. Türkiye borsasında da çeşitli şirketlere ve sektörlere ait hisse senetleri bulunmaktadır. Bu nedenle, yatırımcı Türk şirketlerine ait hisse senetlerine yatırım yaparken sektörel çeşitliliği de göz önünde bulundurmalıdır.
Örneğin, finans, enerji, teknoloji, sağlık gibi farklı sektörlerden hisse senetlerine yatırım yaparak portföy çeşitliliğini artırabilir.
Tavsiye yazı: Borsa Endeksleri: Nasıl Anlaşılır ve Yatırımlarda Nasıl Kullanılır? – Borsadio
Risk ve Getiri Dengelemesi
Portföyünüzü dengelemek, portföyünüzdeki yatırım araçlarının ağırlıklarını belirli aralıklarla yeniden ayarlamak anlamına gelir. Portföyünüzü dengelemek için belirli bir strateji izlemeniz gerekir. Örneğin, portföyünüzdeki hisse senetlerinin ağırlığını %50, tahvillerin ağırlığını %30 ve altının ağırlığını %20 olarak belirlediğinizi varsayalım.
Zaman içinde hisse senetleri değer kazanıp tahviller ve altın değer kaybederse, portföyünüzdeki hisse senetlerinin ağırlığı artacak ve portföyünüzün risk profili değişecektir.
Bu durumda portföyünüzü dengelemek için hisse senetlerinden azaltıp tahvil ve altından arttırmanız gerekecektir. Böylece portföyünüzü belirlediğiniz hedef ağırlıklara geri getirmiş olursunuz. Portföyünüzü dengelemek için belirli bir zaman periyodu veya belirli bir sapma oranı belirleyebilirsiniz.
Örneğin, her 6 ayda bir veya portföyünüzdeki herhangi bir yatırım aracının ağırlığı hedef ağırlığının %5 veya daha fazla saparsa portföyünüzü dengeleyebilirsiniz.
Tavsiye yazı: Yatırım Stratejisi: Pasif ve Aktif Yönetim – Borsadio
Sürekli İzleme ve Değerlendirme
Portföyünüzü oluşturduktan sonra, portföyünüzün performansını izlemek ve değerlendirmek de önemlidir. Portföyünüzün performansını izlemek için, portföyünüzün getirisini ve riskini ölçebileceğiniz göstergeler kullanabilirsiniz.
Örneğin, portföyünüzün getirisini, portföyünüzdeki yatırım araçlarının getirilerinin ağırlıklı ortalaması olarak hesaplayabilirsiniz. Portföyünüzün riskini ise, portföyünüzdeki yatırım araçlarının fiyat hareketlerinin standart sapması veya varyansı olarak ölçebilirsiniz.
Tavsiye yazı: Risk Yönetimi: Yatırımlarınızı Nasıl Koruyabilirsiniz? – Borsadio
Portföyünüzün performansını değerlendirmek için ise, portföyünüzü bir karşılaştırma ölçütüyle kıyaslayabilirsiniz. Karşılaştırma ölçütü, portföyünüzle benzer risk ve getiri profiline sahip olan bir endeks veya bir başka portföydür.
Örneğin, hisse senedi ağırlıklı bir portföy oluşturduysanız, BİST 100 endeksini karşılaştırma ölçütü olarak kullanabilirsiniz. Portföyünüzün karşılaştırma ölçütünden daha yüksek getiri sağlaması ve daha düşük risk taşıması, portföyünüzün başarılı olduğunu gösterir.
Sonuç
Verimli bir portföy oluşturmak için, portföy çeşitlendirmesi yapmak, portföyü dengelemek, portföyü izlemek ve değerlendirmek gibi adımları takip etmek gerekir. Portföy oluştururken yatırımcının kendi risk ve getiri beklentilerine uygun yatırım araçlarını seçmesi ve piyasa koşullarına göre esnek davranması da önemlidir.
Türkiye borsasında yatırım yapmak isteyenler için İş Yatırım Hisse ve Model Portföy Önerileri gibi kaynaklardan faydalanabilirler.
Tavsiye ek kaynak: Uzun Vadeli Portföy Nasıl Oluşturulur? ‣ Bullekon Finans
